ALYUMINIY QOTISHMALARINING MEXANIK XOSSALARINI YAXSHILASHDA TERMIK ISHLOV BERISHNING AHAMIYATI

Abstract

Ushbu maqolada alyuminiy qotishmalarining mexanik xossalarini yaxshilashda termik ishlov berishning ahamiyati ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilindi. Tadqiqotning asosiy e’tibori eritma bilan termik ishlov berish, sovitish va qaritish bosqichlarining qotishma mikrostrukturasi hamda mexanik xossalariga ta’sirini aniqlashga qaratildi. Alyuminiy qotishmalarining termik ishlovga javobi qotishmaning kimyoviy tarkibi, harorat, ushlab turish vaqti, sovitish tezligi va qaritish sharoitlari bilan belgilanadi. Adabiyotlar tahlili 2xxx, 6xxx va 7xxx seriyali qotishmalarda cho‘ktirish orqali mustahkamlash mexanizmi muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, 6082 qotishmasida eritma bilan ishlov berish va sun’iy qaritish mexanik xossalarning sezilarli o‘zgarishiga olib kelishi, AA7075 qotishmasida esa sovitish tezligi cho‘kma fazalarning shakllanishi va qattiqlik taqsimotiga ta’sir qilishi aniqlangan. Shu bilan birga, yuqori mustahkamlikka erishish ayrim hollarda plastiklikning kamayishi bilan kechishi mumkin. Natijada termik ishlov rejimini tanlashda faqat mustahkamlikning maksimal qiymatini emas, balki mustahkamlik, plastiklik va ekspluatatsion barqarorlikning maqbul nisbatini hisobga olish zarurligi asoslandi.